DC Colocated BESS (11A): χωρητικότητες και λογική του Databook
1. Τι είναι ένα DC colocated έργο 11A
Η μπαταρία συνδέεται στην DC πλευρά του φωτοβολταϊκού, πριν τον inverter. PV και μπαταρία μοιράζονται τον ίδιο inverter και το ίδιο σημείο σύνδεσης στο δίκτυο. Η μπαταρία φορτίζει αποκλειστικά από το PV. Δεν φορτίζει ποτέ από το δίκτυο.
Καμία ροή Δίκτυο → BESS.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη:
- Η μπαταρία γεμίζει μόνο με ενέργεια του PV. Άρα η δυνατότητά της να κάνει κύκλους εξαρτάται από την παραγωγή του PV: λιγότερος ήλιος σημαίνει λιγότερη ενέργεια για φόρτιση, ιδίως τον χειμώνα.
- PV και μπαταρία μοιράζονται το όριο εξαγωγής. Όταν η μπαταρία εκφορτίζει, "πιάνει" χωρητικότητα του inverter και του grid που αλλιώς θα χρησιμοποιούσε το PV.
- Η μπαταρία μπορεί να αξιοποιήσει ενέργεια που αλλιώς θα χανόταν: clipping, όταν το PV παράγει περισσότερο απ' όσο χωράει ο inverter, και curtailment.
- Η συνύπαρξη έχει εξοικονομήσεις σε CAPEX και OPEX (κοινός inverter, σύνδεση, υποδομές). Το μοντέλο τις υπολογίζει ξεχωριστά, με υποθέσεις ειδικά για "Co-location with Solar DC 11A".
2. Οι βασικές χωρητικότητες
| Χωρητικότητα | Τι είναι | Ρόλος στο μοντέλο |
|---|---|---|
| Grid connection capacity | Το μέγιστο που μπορεί να εξάγει όλο το έργο (PV + μπαταρία μαζί) στο δίκτυο. | Βάση κανονικοποίησης όλων των αποτελεσμάτων ("per MW grid"). |
| Shared inverter capacity | Η ισχύς του κοινού inverter PV και μπαταρίας. Συνήθως ισούται με την grid capacity. Είναι όριο της διάταξης, όχι μέγεθος της μπαταρίας. | Φυσικός περιορισμός στο simulation. |
| RES capacity | Η ισχύς του φωτοβολταϊκού. | Κλιμάκωση κόστους PV. Είναι και η μόνη πηγή φόρτισης της μπαταρίας. |
| Storage installed capacity | Η εγκατεστημένη (nameplate) ισχύς της μπαταρίας, αυτή που αγοράζεις. | Κόστη μπαταρίας: CAPEX, OPEX, repowering, end of life value. |
| Storage AC capacity (usable) | Η ισχύς που μπορεί πραγματικά να δώσει η μπαταρία. Είναι συνήθως ένα ποσοστό της installed. Στο Aurora είναι το storage_ac_rated_export_capacity. | Έσοδα και όγκοι: με αυτήν τρέχει το dispatch. |
| Duration | Πόσες ώρες μπορεί να εκφορτίζει η μπαταρία στη usable ισχύ. | Ενέργεια μπαταρίας = usable capacity × duration. |
| Cycle target | Στόχος κύκλων ανά μέρα, σε ετήσια βάση. | Περιορισμός στο simulation. |
:::tip Ο κανόνας Πληρώνεις για την installed ισχύ και βγάζεις έσοδα από την usable. Η grid/inverter ισχύς ανήκει σε όλο το έργο και δεν είναι μέγεθος μπαταρίας. :::
3. Η βάση των αποτελεσμάτων: "per MW grid"
Όλοι οι όγκοι και όλα τα χρηματικά ποσά του databook, για μπαταρία και για PV, εκφράζονται ανά μονάδα grid connection:
- όγκοι σε MWh/MW grid
- έσοδα, κόστη, NPV σε €/kW grid
Μετατροπές για τη μπαταρία:
Απόλυτος όγκος (MWh) = Όγκος (MWh/MW grid) × Grid capacity
Όγκος ανά MW μπαταρίας = Απόλυτος όγκος / Usable capacity
Θεωρητικό μέγιστο (MWh/έτος) = Usable capacity × Duration × Κύκλοι/μέρα × 365
Αξιοποίηση = Απόλυτος όγκος / Θεωρητικό μέγιστο
Υποθετικό παράδειγμα
PV 200 MW, grid/inverter 200 MW, μπαταρία 110 MW installed και 100 MW usable, 4 ώρες, 1 κύκλος τη μέρα.
| Βήμα | Υπολογισμός | Αποτέλεσμα |
|---|---|---|
| Storage total discharge (από Revenues) | – | 700 MWh/MW grid |
| Συνολική εκφόρτιση | 700 × 200 | 140,000 MWh |
| Θεωρητικό μέγιστο | 100 × 4 × 1 × 365 | 146,000 MWh |
| Αξιοποίηση | 140,000 / 146,000 | ≈ 96%, λογικό |
Τι ρίχνει την αξιοποίηση κάτω από 100%:
- Availability και degradation της μπαταρίας.
- Ειδικά στο 11A: μέρες με χαμηλή παραγωγή PV, όπου η μπαταρία δεν μπορεί να γεμίσει πλήρως, αφού δεν μπορεί να φορτίσει από το δίκτυο.
:::warning Η παγίδα του DC colocated Η ισχύς του κοινού inverter ισούται συνήθως με το grid (εδώ 200 MW). Αν αυτή η τιμή περάσει ως "Storage AC capacity", η μπαταρία φαίνεται 200 MW. Τότε περιμένεις 292,000 MWh, βλέπεις 140,000 και συμπεραίνεις λάθος ότι κάνει μισό κύκλο τη μέρα.
Η σωστή πηγή για την ισχύ της μπαταρίας είναι πάντα το storage_ac_rated_export_capacity, ποτέ το shared_inverter_export_capacity_mw.
:::
4. Ροές ενέργειας στα Revenues
Μπαταρία
| Γραμμή | Σημασία |
|---|---|
| Day-Ahead / Intraday / mFRR / aFRR discharge volume | Εκφόρτιση ανά αγορά. |
| Day-Ahead / Intraday / mFRR / aFRR charge volume | Φόρτιση από το δίκτυο ανά αγορά. Στο 11A πρέπει να είναι 0. |
| Storage total discharge volume | Σύνολο εκφόρτισης. |
| Storage total charge-from-grid volume | Σύνολο φόρτισης από το δίκτυο. Στο 11A πρέπει να είναι 0. |
| Storage charge-from-RES volume | Φόρτιση από το PV, μετρημένη στην έξοδο της μπαταρίας. Εμφανίζεται αρνητική (είσοδος στη μπαταρία). Στο 11A είναι η μόνη πηγή φόρτισης. |
PV
| Γραμμή | Σημασία |
|---|---|
| RES available volume | Όλη η διαθέσιμη παραγωγή του PV. |
| RES-to-grid volume | Ό,τι πάει απευθείας στο δίκτυο. |
| RES-to-storage volume | Ό,τι πάει από το PV στη μπαταρία. Είναι το ίδιο ποσό με το charge-from-RES της μπαταρίας, με θετικό πρόσημο. |
| RES clipping losses | Ενέργεια που χάνεται επειδή το PV ξεπερνά το όριο του inverter. |
| RES curtailment volume | Ενέργεια που περικόπτεται. |
Έλεγχος ισοζυγίου:
RES available ≈ RES-to-grid + RES-to-storage + clipping + curtailment
5. Πώς λειτουργεί το μοντέλο: έσοδα και κόστη
5.1 Έσοδα μπαταρίας
- Έρχονται έτοιμα από το simulation του Aurora σε €/kW grid και βασίζονται στη usable ισχύ.
- Energy-based: Day-Ahead, Intraday, mFRR και aFRR energy (μόνο εκφόρτιση, αφού δεν υπάρχει φόρτιση από το δίκτυο).
- Capacity-based (ancillary services): mFRR, aFRR και FCR capacity.
- Η γραμμή "Storage AC capacity" είναι πληροφοριακή: δεν μπαίνει στα χρηματικά, χρησιμοποιείται μόνο για να μετρηθούν τα έτη λειτουργίας.
5.2 Εσωτερική μεταφορά PV → μπαταρία
Αφού η μπαταρία φορτίζει μόνο από το PV, το "κόστος φόρτισης" της μπαταρίας είναι η αξία της ενέργειας PV που απορροφά. Το μοντέλο την αποτιμά με μια τιμή μεταφοράς:
- Storage-from-RES cashflow: αρνητικό για τη μπαταρία, που "αγοράζει" ενέργεια από το PV.
- RES-to-storage cashflow: θετικό για το PV, που "πουλά" ενέργεια στη μπαταρία.
Τα δύο ποσά είναι ίσα και αντίθετα και σε επίπεδο έργου αλληλοαναιρούνται. Υπάρχουν μόνο για να φαίνεται πόση αξία δημιουργεί το κάθε κομμάτι χωριστά. Στο Project total cashflow δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα.
5.3 Κόστη μπαταρίας
Οι υποθέσεις κόστους είναι σε €/kW of storage, δηλαδή ανά kW εγκατεστημένης μπαταρίας. Μετατροπή σε €/kW grid:
Κόστος (€/kW grid) = Κόστος (€/kW storage) × Installed capacity / Grid capacity
Έτσι υπολογίζονται το CAPEX (μαζί με το repowering), το OPEX και το end of life value. Το CAPEX πληρώνεται ένα χρόνο πριν την είσοδο της μπαταρίας στην αγορά.
Υποθετικό παράδειγμα: 700 €/kW storage × 110 / 200 = 385 €/kW grid.
5.4 Κόστη PV
Ίδια λογική: €/kW of RES asset × RES capacity / Grid capacity.
5.5 Εξοικονομήσεις συνύπαρξης (co-location savings)
- CAPEX savings ("Co-location with Solar DC 11A"): δίνονται απευθείας σε €/kW grid και μειώνουν το συνολικό κόστος του έργου.
- OPEX savings: υπολογίζονται ως ποσοστό του OPEX.
5.6 Γιατί όλα αυτά δένουν
Όλα τα ποσά είναι στην ίδια βάση (€/kW grid), άρα NPV, IRR και payback είναι συνεπή:
- τα έσοδα μπαταρίας αντιστοιχούν στη usable ισχύ,
- τα κόστη μπαταρίας αντιστοιχούν στην installed ισχύ,
- τα κόστη PV αντιστοιχούν στην RES capacity,
- και όλα είναι διαιρεμένα με την grid ισχύ.
6. Ονοματολογία
| Ετικέτα | Σημαίνει |
|---|---|
| Storage installed capacity | Nameplate ισχύς μπαταρίας. Είναι input του χρήστη στο Inputs και χρησιμοποιείται για τα κόστη. |
| Storage AC capacity (Revenues) | Usable ισχύς μπαταρίας από το Aurora. Χρησιμοποιείται για έσοδα και όγκους. |
| RES capacity | Ισχύς PV από τα δεδομένα του Aurora. |
| Grid export capacity | Ισχύς σύνδεσης. Είναι ο παρονομαστής όλων των αποτελεσμάτων. |
storage_ac_rated_export_capacity (meta_data) | Η σωστή πηγή για την ισχύ της μπαταρίας. |
shared_inverter_export_capacity_mw (meta_data) | Όριο κοινού inverter. Δεν είναι μέγεθος μπαταρίας. |
site_configuration = dc_colocated_battery | Δηλώνει ότι το σενάριο είναι DC colocated. |
storage_import_from_grid = 0 | Η μπαταρία δεν φορτίζει από το δίκτυο. Στο 11A πρέπει να είναι πάντα 0. |
7. Οδηγίες για κάθε νέο databook 11A
- Συμπλήρωσε την Storage installed capacity στο Inputs. Αν μείνει κενή, το μοντέλο πέφτει πίσω στη usable ισχύ και τα κόστη υποεκτιμώνται κατά τη διαφορά installed/usable.
- Έλεγξε ότι το σενάριο είναι σωστά στημένο ως 11A στο meta_data:
site_configuration = dc_colocated_batteryκαιstorage_import_from_grid = 0. - Έλεγξε ότι κάθε φόρτιση από το δίκτυο είναι 0 στα Revenues: όλα τα "charge volume" ανά αγορά και το "total charge-from-grid volume". Αν δεν είναι, το σενάριο δεν είναι 11A.
- Έλεγξε ότι η "Storage AC capacity" στα Revenues δείχνει τη usable ισχύ της μπαταρίας και όχι την ισχύ του inverter/grid. Αν ισούται με το grid, κάτι είναι λάθος.
- Μη μετονομάσεις την ετικέτα "Storage AC capacity". Τύποι του μοντέλου την ψάχνουν με το όνομα.
- Sanity check στους όγκους με τους τύπους της ενότητας 3. Αναμένεται αξιοποίηση περίπου 90–100%. Λίγο χαμηλότερη μπορεί να δικαιολογηθεί από μέρες χαμηλής παραγωγής PV.
- Έλεγχος ισοζυγίου PV με τον τύπο της ενότητας 4.
- Έλεγξε ότι charge-from-RES και RES-to-storage είναι ίσα και αντίθετα, και το ίδιο για τα αντίστοιχα cashflows.
- Έλεγξε ότι οι ισχείς του Inputs (RES, grid) συμφωνούν με αυτές που χρησιμοποίησε το Aurora.
Για τη φυσική διάταξη του DC-coupled site στο Chronos (DC-DC converter, shared inverter, switch), δες Chronos BESS Configurations.